Hoe en wanneer plant je een fruitboom?

Groot, klein, alleenstaand of een heuse boomgaard. Elke tuin verdient minstens één fruitboom. Ze zijn mooi, makkelijk te onderhouden en leveren bovendien ieder jaar heerlijke vruchten op. Hoe klein je tuin ook is, er bestaat een fruitboom die er zich in thuis zal voelen. Wil jij dit najaar een fruitboom planten? Lees hier hoe je dat doet en welke boomvorm je best kiest.

Plant je fruitboom tijdens het najaar

Het najaar is de beste periode om je fruitboom te planten. Een plant die tussen de zomer en het eindejaar wordt gepland, krijgt de kans om een stevig wortelgestel te vormen alvorens hij in het voorjaar blad krijgt. Zo kan de boom zich naar de lente toe focussen op de vorming van de bladeren en bloesems. Zoek een zonnig plaatsje uit met goede waterdoorlatende ondergrond. Sommige tropische soorten hebben graag wat beschutting voor wind en slagregen.

Hoe plant je een fruitboom?

🍐 Maak een grote kuil die eerder breed dan diep is, want de meeste fruitbomen wortelen graag in de breedte.
🍐 Plaats de boom in de kuil, zorg ervoor dat de ent boven de grond blijft, anders gaat de tussenstam of soort (bij laagstam) wortels maken en verliest de onderstam zijn functie.
🍐 Meng in de kuil 1/3 compost onder de aarde. Doe dit zeker op zandgrond. Stamp goed aan.
🍐 Geef veel water en geef bij voorkeur de volgende 2 jaar extra water bij droogteperiodes.
🍐 Zorg voor een boompaal met boomband in 8-vorm voor extra stabiliteit tijdens de eerste groei-jaren. De paal plaats je op het punt waar de zon om 14u staat, want uit die richting komt de meeste wind. Voor een hoogstam heb je al snel een paal van 1,5 m boven de grond nodig. Voor een halfstam is 1 meter boven de grond voldoende. Als de boom er een tijdje staat en stevige wortels heeft kunnen vormen, haal je de band weg zodat de stam niet versmacht of gekwetst kan worden door ingroeiing.

Kies de juiste boomvorm

Hoe groot je tuin is, bepaalt grotendeels de vorm van je boom. Een hoogstam zet je immers niet in een stadstuin. Maar ook met de oogst moet je rekening houden. Wil je een grote opbrengst, dan kies je beter niet voor een leiboom. Een hoogstam brengt doorgaans de meeste vruchten op, maar hou er rekening mee dat deze vruchten op grote hoogte moeilijk te plukken zijn. Makkelijker is het plukken van een half- of een laagstam.

Hoogstam

Heb je een grote tuin, dan kan je kiezen voor hoogstambomen. Deze fruitbomen kunnen soms wel 7 meter hoog worden waardoor het moeilijk oogsten is. Maar deze mastodonten leveren wel een grote opbrengst op. Bovendien kan je rekenen op gezonde vruchten die vele suikers bevatten. Hoogstambomen kunnen een eeuw oud worden maar je hebt wel 7 tot 10 jaar geduld nodig om je eerste vrucht te plukken.

Halfstam

Plannen om een boomgaard aan te planten? Kies dan voor halfstam. Zet de bomen minimaal 5 meter uit elkaar en na een vijftal jaren pluk je je eerste vruchten. Net als de hoogstam groeit de halfstam op een snelgroeiende onderstam met een goed stel wortels en een sterke groeikracht.

Laagstam

Heb je een kleine tuin, kies dan voor een laagstam. Deze bomen worden geënt op zwakgroeiende onderstammen. De kruin start op een hoogte van 60 centimeter. De boom groeit niet zo sterk uit en is door zijn geringe hoogte aangenaam om aan te snoeien en te plukken. Let wel, de leeftijd van de boom is eerder beperkt en de opbrengst is kleiner dan bij een halfstam of hoogstam.

Leiboom

Heb je echt weinig plaats, ga dan voor leifruit. Deze bomen plant je makkelijk tegen een muur en hebben een erg hoge decoratieve waarde. Met leifruit, en dan vooral de lage horizontale snoeren of palmetten, kan je ook mooie tuinkamers maken. Het is een veelzijdige boomvorm waar je creatief mee kan omspringen in je tuin. Leifruit vraagt wel enige snoeikennis en -vaardigheden.
De keuze uit leifruit is beperkt omdat niet alle soorten geleid willen worden. Weinig soorten verdragen dat hun takken worden afgebogen. De opbrengst bij deze boomvorm is echter beperkt, maar het fruit dat hij draagt, is het beste fruit dat er is. De weinige vruchten krijgen immers het beste wat de boom te bieden heeft en veel suikers. Plaats je je leifruit tegen een muur, dan profiteren de vruchten van de extra warmte die de muur afstraalt.

Fruithaag

De nieuwe trend in fruitland is de fruithaag. Ja hoor, je kan naast klein fruit ook gewoon fruit in haagstructuur planten. Eigenlijk is het niet meer dan enkele laagstammen die korter bij elkaar gezet worden en in haagstructuur worden gedwongen. Dat kan met appelaren, perelaren en pruimenbomen. Perzik en kers zijn minder geschikt omdat deze sterk uitgroeien.

Wat is enten en waarom doen we het?

Vraag je je na het lezen van dit artikel af wat ‘enten’ betekent? We vertellen het er graag even bij!

Enten is een methode om verschillende planten met elkaar te laten vergroeien door een twijgje met knoppen van de ene plant op een andere, vreemde wortel van een tweede plant te plaatsen. Fruitbomen worden geënt op een onderstam en bij half- en hoogstammen ook op een tussenstam. Zo combineert men de goede eigenschappen van verschillende bomen.

Fruitbomen hebben een stevig wortelgestel nodig en krijgen dus een onderstam die gekozen is in functie van de grondsoort waarop de fruitbomen zullen groeien.Ook met de boomvorm wordt rekening gehouden. Zo krijgt een hoogstam een andere onderstam dan een laagstam.

Fruitbomen worden geënt omdat ze niet ‘zaadvast’ zijn. Als we een appelpit zouden zaaien, krijgen we een boom met vruchten, maar deze vruchten zullen niet over dezelfde eigenschappen beschikken als de appel waarvan het zaad genomen is. Om toch controle te hebben over de eigenschappen van de soort, gebruikt men het enten als vermeerderingstechniek.

Door steevast te enten, eten wij nu net dezelfde vruchten als onze voorouders honderden jaren geleden!


Tekst: Leen Proost

%d bloggers liken dit: